Torba yasada büyük dönüşüm: Emeklilik, borçlanma ve vergide yeni dönem başlıyor

Torba yasa, borçlanma prim oranlarını artırıyor; askerlik, doğum ve yurtdışı borçlanması maliyetleri yükseliyor. Asgari ücret artışıyla ödemeler daha da yükseleceği için yıl sonuna kadar başvuranlar avantajlı olacak. Prime esas kazanç üst sınırı da artırılarak yüksek maaşlı çalışanların emekli aylığı iyileştirilecek.

Yeni torba yasa tasarısı, özellikle sosyal güvenlik alanında yapılan kapsamlı düzenlemelerle milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiriyor. Emeklilik şartlarından vergi uygulamalarına, borçlanmadan kira gelirlerine kadar birçok başlıkta önemli değişiklikler geliyor. Emeklilikte gün satın almak isteyenler ve maaşını yükseltmeyi hedefleyen çalışanlar için yeni hükümler öne çıkıyor. TORBA YASA KİMLERE HİTAP EDİYOR?Hazırlanan düzenleme; emekliliği yaklaşan çalışanlardan ev sahiplerine, araç alıp satacak kişilerden borçlanma yapmayı planlayanlara kadar geniş bir kesimi kapsıyor. EMEKLİLİK SİSTEMİNDE NELER DEĞİŞECEK?Askerlik, doğum ve yurtdışı borçlanmasıyla prim kazanmak isteyenlerin ödeyeceği tutarlar yeni yılda artacak. Ayrıca brüt maaş üzerinden hesaplanan prime esas kazançların üst sınırı da yükseltilecek. BORÇLANMA NE SAĞLIYOR?Borçlanma, çalışılmayan dönemlerin prim olarak satın alınmasına imkân tanıyor. Askerlik borçlanması erkeklere, doğum borçlanması kadınlara erken emeklilik avantajı sunarken; gurbetçiler yurtdışı sürelerini prim gününe dönüştürebiliyor. Kadınlar üç çocuk için toplam 6 yıl prim kazanabiliyor. Erkekler ise sigorta başlangıcını geri çekerek daha erken emekli olabiliyor. BORÇLANMA NASIL YAPILIYOR?Askerlik, doğum veya yurtdışında geçen süreler için SGK’ya başvuru yapılıyor. İhtiyaç duyulan gün kadar prim satın alınıyor ve bu süreler emeklilik hesabına ekleniyor. BORÇLANMA MALİYETİ NASIL HESAPLANIYOR?Mevcut sistemde askerlik ve doğum borçlanmalarında en az brüt asgari ücretin %32’si ödeniyor. Bu tutar şu anda aylık 8.321 TL’ye denk geliyor. Yurtdışı borçlanmalarında ise oran %45 olduğu için ödeme aylık 11.702 TL’den başlıyor. YENİ TORBA YASA NE GETİRİYOR?Taslağa göre doğum borçlanması hariç tüm borçlanmalarda oran %45’e çıkarılıyor. Yani ödenecek prim miktarı artacak. Bu artış, ileride bağlanacak emekli maaşının yükselmesine de katkı sağlayacak. ASGARİ ÜCRET ARTINCA MALİYET DE ARTACAKBorçlanma hesaplaması asgari ücrete bağlı olduğundan, Ocak ayında açıklanacak yeni asgari ücretle borçlanma tutarları daha da artacak. MALİYETTEN KAÇMA İMKÂNI VAR MI?Aralık ayı bitmeden SGK veya e-Devlet üzerinden yapılacak başvurularda mevcut düşük oranlar uygulanacağı için daha avantajlı olacak. BAŞVURUDA ÖNCE ÖDEME YAPILIYOR MU?Başvuru sırasında ödeme yapılmıyor. SGK’nın hesaplama sonrası gönderdiği ödeme emriyle yaklaşık üç aylık bir süre içinde borç yatırılabiliyor. ÖDEMEZSEM HAK KAYBOLUR MU?Ödeme yapılmazsa başvuru iptal oluyor; ancak borçlanma hakkı tamamen kaybolmuyor. Yeni başvuru yapıldığında güncel, yani daha yüksek tutarlar geçerli oluyor. ÖDENEN BORÇLANMA PARASI GERİ ALINABİLİR Mİ?Emeklilik işlemi tamamlanmadan önce istenirse borçlanma ödemeleri SGK tarafından faizsiz olarak iade edilebiliyor. BAĞ-KUR İHYA ÖDEMELERİDaha önce prim borçlarını sildirip günlerini donduran Bağ-Kur’lular, ihya yöntemiyle bu süreleri geri alabiliyor. Yeni düzenlemeyle ihya ödemeleri de %45 üzerinden yapılacak. Esnaflar da yıl sonuna kadar başvuru yaparak mevcut daha düşük oranlardan yararlanabilir. MAAŞI ARTIRACAK DEĞİŞİKLİKPrime esas kazanç üst sınırı asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarılıyor. Bu değişiklikle SGK’ya bildirilebilecek en yüksek maaş 300 bin TL’yi aşacak. Bu artış, ileride alınacak emekli maaşını da yukarı çekecek. EMLAK VERGİSİNDE YENİ SİSTEM2026 yılında bina ve arsa vergi değerleri, 2025 değerlerinin en fazla iki katı olabilecek. Aynı kural 2027–2029 döneminde de uygulanacak. Ayrıca kiraya verilen konutlarda kullanılan kredi faizlerinin vergi matrahından düşülmesine son verilmesi planlanıyor. Böylece krediyle ev alan ve almayan mükellefler arasındaki vergi farkının giderilmesi hedefleniyor. Kaynak: sabah.com.tr