60 LI YILLARIN NOSTALJİ YAZILARI-114- BELEDİYE ÇALIŞANLARI

60 LI YILLARIN NOSTALJİ YAZILARINA DEVAM EDİYORUZ İNŞALLAH.... Bu hafta sizlere uzun bir süredir devam ettiğimiz " Akyazı'daki eski esnaflarımız" adlı yazı serimize yine bir hafta daha ara verip bu haftada 60’lı yıllar ve daha eski yıllarda Akyazı devlet dairelerinde çalışmış isimleri unutulmuş kişileri yazarak hatırlamaya ve hatırlatmaya çalışacağız kısmetse... Şimdi geçen hafta yazdığımız Orman işletme müdürlüğünde çalışan ormancı ve memurlarımızı yazarak bir nebze olsun hatırlatmaya çalışmıştık. Bu haftaki yazımızda da Akyazı Belediyesinde çalışan memurlarımızı yazarak hatırlamaya çalışacağız kısmetse.. Evet başlığımız " ESKİ AKYAZI BELEDİYE ÇALIŞANLARI 1 " Şimdi yazıya geçmeden önce isterseniz şöyle bir kırklı yıllara gidip o dönemin Akyazı'sına bir nostalji turu yapalım. Akyazı 1944 yılına kadar nahiyedir. İlk belediye reisi Maksut efendi " Öztemel" tarafından o zamanki parayla 300 liraya merkez parkın arkasında iki katlı geniş pencereleri olan hükümet konağı yapılır. Nahiye müdürü burada oturur Akyazı'yı buradan yönetirdi. O dönemin evleri genellikle bahçe içinde tek katlıdır. Çıtalar arasınakerpiç toprak karışımı çamur doldurulurdu.Bütün evlerin çatıları eski tip yuvarlak kiremitlerle örtülürdü. Mesela bizim evimiz öyleydi.Her evin muhakkak bir bahçesi olur bahçesinde çeşitli meyve ağaçları olurdu. Akyazı da tek betonarme ev Suat Boztepe hocanın babası şimdi " Bahçe tadı " olan Mehmet Boztepe' ye aitti. Evlerde ceryan ve su yoktu.Çarşı içi zemini topraktı yazın tozdan kışın çamurdan geçilmezdi Akşam oldumu gaz lambaları yanar caddelerdeki direklere fenerler sokaklara şamdanlar asılır bir görevli bunları yakardı. Her evin bahçesinde tulumba olurdu.Birde pompalı lüküsler vardı.Akşam oldumu esnaflar lüküsleri yakardı. Hayvan sürüleri çarşı içinden geçer hastane Mahallesi'ndeki Çoban yatağı mevkine götürüp otlatırlardı. Her evin bahçesinde küçük çaplı bir ekmek fırını olur hayvanda bakılırdı. Kışları çok sert geçer çok kar yağar bir ay kar yerden kalkmazdı. Geçim sıkıntısı çekilmez şimdiki gibi kimse halinden şikayet etmezdi. Evlerin kapıları kilitlenmez hırsızlık olayları olmazdı. Herkes birbirini tanır yardım ederdi. Her evde muhakkak bir veya iki Ocak olurdu Ocaklar hem ısınmak için yemek yapmak için kullanılırdı. Kırklı yıllarda pazar Çarşamba günü değil Cuma günü kurulurdu. Akyazı 1944 yılı Eylül ayında Kocaeliye bağlanmış ve Kocaeli'nin onuncu kazası olmuştur.O zamanki adıyla kasaba olan Akyazı'da 700 hane vardır. Kasaba merkezinde üç bin toplam 54 köyünde ise 30 bin insan yaşardı.Belediye dairesi şimdiki belediye binasını olduğu yerde üç odadan ibaret köhne bir yerdi. Burası bir dönem okul olarakta kullanılmıştır. Merkez parkın olduğu yerde Halk evi vardı. Memur kısmı buraya gelip kâğıt oyunları oynardı. Evet buraya kadar o dönemin Akyazı’sını noksanları ile beraber az çok anlatmaya çalışıp gözler önüne serdik. Şimdi birazda Akyazı'da ilk belediye kuruluşunu ve dönemin tarihe geçmiş ilk belediye reisini yazarak yazımıza devam edelim.. 1580 sayılı kanuna göre faaliyete geçen cumhuriyet döneminin Belediyecilik tarihi ve Akyazı' nın kuruluş tarihi 1941 olarak kabul edilir. İlk belediye reisimiz ( O zamanlar başkan denilmez reis derlerdi ) 1938- 1941 yılları arası altı yıl reislik yapan Maksut efendidir ( Öztemel ) İsterseniz önce Maksut Öztemel’i biraz tanıyıp yazımıza devam edelim.Maksut efendi aslen Karadenizli olup 1894 yılı Akyazı doğumludur. Akyazının yerli eşrafından olup Zihni,Yılmaz,Sefer,ve Maksut adında dört oğlu ve üç kızı vardır. Ayrıca Akyazı sanayi sitesinin sevilen esnaflarında eksozcu Ayhan Öztemelin de dedesidir. Maksut efendi bugünkü belediye binasının olduğu yerde dört personel ile göreve başlar. Muhasebecisi eski Adil güneş pasajının sahibi Adil Güneştir. Başkâtibi Hüseyin bey ( Cinoğlu )Hesap memuru Hatip Mustafa efendidir. Zabıta memuruda Berber Orhan Savaşın babası Vahittin çavuştur. Maksut Efendi'nin belediye reisi olduğunda yaptığı hizmetleri yazarak devam edelim. Çarşı içindeki çam ağaçlarını az çok çoğunuz bilirsiniz. İşte bu ağaçları ilk olarak İstanbul' dan getirterek dikmiştir. O dönemde Akyazı'nın bir çok yerinde derin bataklıklar bulunuyordu. Bilhassa eski İtfaiyenin olduğu yerdeki bataklıkta avcılar ördek avı yapıyordu dönemde en büyük sorun bataklıkların kurutulmasıydı Bunun için Maksut Öztemel zamanında başlamak üzere çarşı içi yolları, Ömercikler mahallesi yolları Pazarköy caddesi ve Yağcılar caddesi yolları kırma taşlarla Arnavut kaldırımı yapılarak çamurdan kurtarılmıştır. Yine hastane mahallesinde başlayıp çarşı içinden geçen büyük bir dere vardı. Bu derede balık tutulduğu görülürdü. İşte bu dereyi taş duvarla örerek kanal deresi haline getirmiştir. Akyazı’nın ilk mezbahaneside onun zamanında merkez mezarlığının karşısında kurulmuştur. Etlerin kasaplara naklide at arabası ile yapılıyordu. Çöpleri de dört köşe bir at arabası yaptırarak toplattırıyordu. Ayrıca Akyazı itfaiyesi için elle basmalı pompalı yangın söndürme aracı sağlamıştır. Bunlardan başka 1945 yılı mart ayında Samsun'dan iki adet Şovrelet marka araba getirilmiş bunlardan bir tanesi otobüs haline getirilip Akyazı - Adapazar arası çalışan ilk vasıta ünvanını kazanmıştır. Diğerinide belediye işlerinde kullanılmak üzere kamyon haline çevrilmiştir. Maksut efendi yaptığı hizmetler için 15 Kasım 1941 yılında Akyazı’ya gelen bir dergi muhabirine şunları söyleyecektir. " Şimdi kasabanın en önemliİhtiyaçları ile meşgulüz. İyi bir otel açtık, iki han temin edildi, bir umumi hela kurduk, sıra kasabanın hamamında, hamamda kurulduktan sonra sıra belediye binasına gelecek "demiştir. Maksut efendi belediye otobüsünün şarampole devrilmesi esnasında aracı çıkarmak için kendini aşırı şekilde yorarak ani kalp krizi sonucu 1946 yılında 54 yaşında vefat etmiştir.Kendisini rahmetle anıyoruz... Evet buraya kadar geçmişten esintiler yaparak biraz nostalji yapmış olduk. Şimdide günümüze gelecek olursak yani günümüz deyince 60 lı yıllardan bahsedecez yoksa bu yakın zamanı zaten siz bilirsiniz. Şimdi 60 li yıllardaki belediye iki parti arasında sürekli el değiştirir. Zaman zaman CHP den Necati temel zaman zamanda Demokrat ve Adalet partisinde Ahmet Sarıçizmeli reis seçilir. Her iki belediye reiside birbirlerini kırmadan seçimlere girer olaysız bir şekilde görev yaparlardı O zamanki belediye kadroları 30 veya 40 kişi arasında değişirdi. Her ikisi de seçildiği zaman çalışan kadroyu dağıtmaz kimsenin ekmeği ile oynamaz kimseyi işten çıkarmaz aynı kadro ile devam ederlerdi. Şimdi baştan söylemiştik Akyazı belediyesinde çalışan kadroları yazacağız diye evet o dönemlerde Belediye çalışanlarını yazarak yazımıza devam edelim. Maksut Efendi'nin ilk belediye kurulduğu zaman dört kişiyle göreve başladığını söylemiştik. Bunlar muhasebeci Adil Güneş, Başkâtip Hüseyin Cinooğlu, hesap memuru Hatip Mustafa efendi. Zabıta memuru Vahittin Çavuş.. Bunlara ilaveten Abdi bey zamanında diğerleri eklenir. ALİ GÖKTÜRK; Akyazı’nın ilk çöp toplayan temizlik görevlisi dört köşe bir at arabasıyla tek başına Akyazı nın çöplerini toplar kapalı pazaryerinin oraya dökerdi ÖMER YÜCE;İlk seyri- sefer memuru Ömer yücenin görevi Araba ve bisiklet şoför ehliyeti vermekti. O yıllarda araba ehliyetlerin belediye veriyordu. Şoför adayları Ömer Yücenin önünde imtihana girer başarılı olurlarsa ehliyetlerini alıyorlardı. Hatta bisikletler için bile ehliyet alınır bisikletlere plaka takılırdı. Akyazı’nın 5-10 bin nüfusu ve çok az sayıda ev ve işyeri olduğundan Su olsun elektrik olsun ikisine de belediye bakardı. Elektirik ve su aboneliklerini ve tahsilatını belediye yapardı. Tahsilat derken öyle şimdiki gibi her ay gelip yazılmazdı. Zaten doğru dürüst kimsede saatlerde yoktu. Öyle kesme açma gibi olaylar hiç yoktu Üç dört ayda bir yazılır zaten çoğunda saat olmadığından keyfi gelince öderlerdi. Şimdi o yıllarda belediyede çalışan su ve elektrik memurlarına bir bakalım.. OSMAN GÖRÜŞ; Belediyenin ilk elektrikçisi MUZAFFER AKKUŞ; Belediyenin ilk elektrikçisi Sepetli bir motoru vardı engelli oğlunu gezdirirdi.HAMDİ AKYOL ve REMZİ AKYOL kardeşler vardı bunlarda ilk elektirikçisiydiler Suculara gelirsek postane sokakta oturan MAHMUT ZER ve Yağcılar caddesinde oturan YUNUS TOKAT vardı.yani sözün özü Akyazı belediyesi dört elektrikçi ve iki sucu ile hizmet vermeye çalışıyordu evet devam ediyoruz. ZEKERİYA DOĞRU; İtfaiye ve zabıta memurluğu yapmıştır. ENVER SAKÖNDER; Uzunca bir dönem zabıta amirliği yapmıştır. İBRAHİM GÜLFİDAN; Muhasebecilik yapmıştır yeni Cami'de evi vardı. CAFER YEŞİL; Zabıtalık ve sonradan et kamyonunun şoförlüğünü yapmıştır. ABDULLAH UZUN; Hastane mahallesinde oturur tahsildarlık yapmıştır. İSMAİL KAYA; Muhasebeci ve başkatipti. RÜŞTÜ TEMEL; Hacıoğullarından İtfaiyeciydi BAHATTİN YÜCE;Uzunca bir dönem itfaiye amirliği yapmıştır. SELEHATTİN ONUR; Başkâtiplik yapmıştır Pazarköyde oturur. MURAT KOÇ; Altındere’den tahsildarlık yapmıştır. ERDİNÇ ANARLAR; İnşaat kalfalığı ve imar işlerine bakardı ERDOĞAN ANARLAR; Erdinç Anarların abisidir muhasebeye bakardı. İBRAHİM KALİÇ; Akminarede oturan Boşnak olan İbrahim Kaliç Muhasebe ve zabıta memurluğu yapmıştır MUSTAFA AYTAÇ; Abdi beyin zamanında muhasebeciydi Evet noksanları ile beraber bir yazımızın daha sonuna geldik rabbim bu yazıda ismi geçipte vefat edenlere rahmetiyle muamele etsin inşallah Bir dahaki yazımızda buluşmak üzere KALIN SAĞLICAKLA